ผู้เขียน หัวข้อ: คณาเภสัช เป็นสมุนไพรที่มีสรรพคุณเเละโยชน์อย่างน่าทึ่ง  (อ่าน 33 ครั้ง)

0 สมาชิก และ 1 บุคคลทั่วไป กำลังดูหัวข้อนี้

ออฟไลน์ teareborn

  • Full Member
  • ***
  • กระทู้: 124
  • เพศ: ชาย
    • ดูรายละเอียด

คณาเภสัช
ในการประกอบยาหรือปรุงยานั้น หมอผู้ปรุงยาจะต้องรู้จักวัตถุต่างๆที่จะนำมาปรุงเป็นยา ในด้านมุมต่างๆรวมทั้งขั้นตอนการปรุงยา (เภสัชกรรม) เป็นปฐม โดยทั่วไปแพทย์ปรุงยาจำต้องรู้จักหลักใหญ่ๆ๔ ประการ ตัวอย่างเช่น เภสัชวัตถุ รู้จักตัวยา คือวัตถุธาตุนานาชนิดที่จะประยุกต์ใช้ประกอบเป็นยาสำหรับแก้โรค อีกทั้งพฤกษวัตถุ สัตววัตถุ และก็ธาตุวัตถุสรรพคุณเภสัช รู้จักคุณประโยชน์รวมทั้งโทษของวัตถุธาตุที่จะนำมาใช้ปรุงเป็นยาตลอดจนเครื่องยาต่างๆที่ใช้บ่อยในยาไทย จัดหมวดหมู่ตามรส คณาเภสัช[/url] รู้จักพิกัดยา เป็น ยาหลายสิ่งหลายอย่างที่มีชื่อต่างกัน รวมเรียกเป็นชื่อเดียวกัน การปรุงยา รู้จักกระบวนการปรุงยาหรือการประกอบยาตามแบบตำราเรียนโบราณ เภสัชวัตถุ เภสัชวัตถุอันคือวัตถุธาตุนานาประเภทที่จะประยุกต์ใช้เป็นยาบำบัดโรคนั้น โบราณแบ่งตามที่มาที่ไปของวัตถุที่ประยุกต์ใช้เป็นยาได้ ๓ จำพวกใหญ่ๆคือ
๑.พฤกษาวัตถุ ดังเช่นว่าประเภทพฤกษชาตินานาประเภท อีกทั้งชนิดต้น จำพวกเถาหรือเครือคณาเภสัช ประเภทหัว ชนิดผัก ชนิดต้นหญ้า จำพวกพืชพิเศษ (เห็ดรวมทั้งพืชเซลล์เดียวอื่นๆ)
๒.สัตววัตถุ อย่างเช่นสัตว์นานาชนิด ในขณะที่ทั้งตัวหรือเพียงแค่ลางส่วน ประยุกต์ใช้เป็นเครื่องยา ไม่ว่าจะเป็นสัตว์น้ำ สัตว์บก หรือสัตว์อากาศ
๓.ธาตุวัตถุ ได้แก่แร่ธาตุต่างๆที่ประยุกต์ใช้เป็นเครื่องยา ทั้งที่เกิดขึ้นเองโดยธรรมชาติหรือประสมขึ้น โบราณว่าสรรพวัตถุอันมีอยู่ในโลกนี้ล้วนเกิดขึ้นจากแร่ธาตุทั้ง ๔ ย่อมใช้เป็นยาบำบัดโรคได้ทั้งมวล แต่จะมีสรรพคุณมากมายน้อยกว่ากันยังไง ขึ้นอยู่กับจำพวกของวัตถุนั้นๆหมอผู้ปรุงยาจำต้องรู้จักเภสัชวัตถุในรายละเอียด ๕ ประการ คือรู้จักรูปยา รู้จักสียา รู้จักกลิ่นยา รู้จักรสยา แล้วก็รู้จักชื่อยานี้ ก็เลยจะสามารถนำเอาเครื่องยาที่ถูกจากที่กำหนดเอาไว้ภายในตำรับยา มาปรุงเป็นยาที่สามารถแก้โรคนั้นนั้นๆได้

คุณประโยชน์เภสัช
คุณประโยชน์คณาเภสัชคือคุณประโยชน์ทางยา ของเภสัชวัตถุดังที่กล่าวมาแล้วข้างต้น แต่จำเป็นต้องรับรสอย่างก่อนจะทราบคุณประโยชน์ยา เพราะรสยาจะแสดงสรรพคุณยา เมื่อรู้จักยาแล้ว ก็เลยจะรู้จักสรรพคุณยานั้นอย่างกว้างๆได้ ในเรื่องรสยานี้โบราณแบ่งรสยาวออกเป็น ๓ รส ตั้งเป็นประธานก่อนคือ
๑.รสเย็น ประจำหน้าร้อน (คิมหันตฤดู) แก้ในกองเตโช สมุฏฐาน ดับพิษร้อนถอนพิษไข้ต่างๆเนื่องจากไข้ตัวร้อนจัดกำเนิดในช่วงฤดูร้อน ดังเช่น อย่าที่ปรุงด้วยเกสรดอกไม้ (ที่ไม่ร้อน) รากไม้ต่างๆ(ที่ไม่ร้อน) เขาสัตว์ต่างๆเขี้ยวสัตว์ต่างๆรวมถึงของที่เผาหรือสุ่มให้เป็นถ่าน ฯลฯ
๒.รสร้อน ประจำหน้าฝน (วสันตฤดู) เบื่อแก้ในกองวาโยสมุฏฐาน แก้ลมต่างๆเป็นส่วนมาก ทำให้แน่นท้อง จุกเสียด รวมทั้งแก้ลมในกองธาตุพิการ เพราะเหตุว่าโรคลม โดยส่วนมาก เกิดในฤดูฝน ยกตัวอย่างเช่น ยาที่ปรุงผสมด้วยเบญจกุล ตรีกฏุก ฝึกคุณ ขิง ข่า หัสคุณทั้งสอง ดองดึง ใบกระเพรา เป็นต้น
๓.รสสุขุม ประจำหน้าหนาว (เหมันตฤดู) แก้ในกองอาโป สมุฏฐาน หยุดเสมหะ แก้เลือดพิการ ได้แก่ ยาที่ปรุงมุ่งหวังด้วยโกษฐ์ทั้งยัง ๕ เทียนอีกทั้ง ๕ กฤษณา กระลำพัก ชลูด อบเชย ขอนดอก เป็นต้น เมื่อปรุงเป็นยาแล้วจะได้ยารสอ่อนโยน อาทิเช่น ยาหอม